EVRAKTA SAHTECİLİK SUÇU VE HUKUKİ BOYUTU
Bu yazıda, evrakta sahtecilik suçunun türlerini, kanuni düzenlemelerini ve öngörülen cezaları ele alacağız.
EVRAKTA SAHTECİLİK SUÇU VE HUKUKİ BOYUTU
Evrakta sahtecilik suçu, hukuki güvenliği tehdit eden ve Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) farklı başlıklar altında düzenlenen önemli bir suç tipidir. Bu suç, resmi belgede sahtecilik, özel belgede sahtecilik, resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan ve açığa imzanın kötüye kullanılması olmak üzere dört farklı şekilde işlenebilir.
RESMİ BELGEDE SAHTECİLİK SUÇU
Resmi belge, kamu görevlisinin kanunen belirlenen usullere göre düzenlediği belgedir. Sahte olarak düzenlenen, değiştirilerek aldatıcı hale getirilen veya sahte olduğu bilindiği halde kullanılan resmi belgeler için TCK 204. maddesi kapsamında şu cezalar öngörülmektedir:
- Genel kapsamda resmi belgede sahtecilik yapan kişi için 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası
- Kamu görevlisinin resmi bir belgeyi sahte olarak düzenlemesi veya değiştirmesi durumunda 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası
- Belgenin, kanunen geçerliliği devam eden bir resmi belge olması halinde ceza yarı oranında artırılır
Ayrıca, bir belgenin sahte olup olmadığına bakılmaksızın iğfal kabiliyeti (aldatma yeteneği) taşıması gerekir. Yani, sahte belgenin gerçeğinden ayırt edilemeyecek derecede düzenlenmiş olması şarttır.
ÖZEL BELGEDE SAHTECİLİK SUÇU
Özel belgede sahtecilik suçunda failin kamu görevlisi olup olmaması önemli değildir, herkes bu suçu işleyebilir. Ancak, bu suçun oluşabilmesi için belgenin sahte olarak düzenlenmesi veya değiştirilmesinin yanı sıra kullanılmış olması şarttır.
TCK 207. maddesi kapsamında:
- Özel belgeyi sahte olarak düzenleyen veya başkalarını aldatacak şekilde değiştiren kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası alır.
- Sahte olduğunu bildiği halde özel belgeyi kullanan kişi aynı şekilde cezalandırılır.
- Önemli nokta: Kullanılmamış sahte özel belge, suç teşkil etmez. Ancak kullanılması halinde hukuki yaptırım uygulanır.
RESMİ BELGENİN DÜZENLENMESİNDE YALAN BEYAN SUÇU
Bu suç, gerçeğe aykırı bir resmi belge düzenlenmesine bir kişi tarafından kamu görevlisinin yanıltılması suretiyle sebebiyet verilmesi ile oluşur. TCK 206. maddesi gereğince, kamu görevlisine gerçeğe aykırı beyanda bulunarak belge düzenlenmesine yol açan kişi 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.
Bu durum, özellikle idari işlemler sırasında verilen yanlış beyanlar veya resmi belgeler üzerindeki sahte bildirimlerle ortaya çıkabilir.
AÇIĞA İMZANIN KÖTÜYE KULLANILMASI SUÇU
Bu suç, bir kişiye belirli bir amaç doğrultusunda verilen imzalı ancak boş bir belgenin, sahibinin iradesine aykırı şekilde doldurulması ile ortaya çıkar. TCK 209. maddesi gereğince:
- Açığa imzanın kötüye kullanılması halinde 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası uygulanır.
- İmzalı boş belge hukuka aykırı olarak ele geçirilirse, artık açığa imzanın kötüye kullanılması suçu değil, belgede sahtecilik suçuna göre yargılama yapılır.
Bu suç, özellikle ticari ilişkilerde güvenin kötüye kullanılmasına sebep olabileceğinden dikkatle ele alınmalıdır.
EVRAKTA SAHTECİLİK SUÇUNDA DİĞER ÖNEMLİ HUSUSLAR
- Emre veya hamile yazılı senetler, hisse senetleri ve vasiyetnameler özel belge sayılmasına rağmen, sahte düzenlenirse resmi belgede sahtecilik suçuna tabi olur.
- Evrakta sahtecilik, alacak ispatı veya başka bir hukuki durumu delillendirmek amacıyla işlenirse, hakim cezayı yarıya kadar indirebilir.
SONUÇ VE HUKUKİ DESTEK
Evrakta sahtecilik suçu, ekonomik ve hukuki güvenliği tehdit eden ciddi bir suçtur. Tanöz Hukuk Bürosu olarak, sahtecilik suçlarıyla ilgili hukuki danışmanlık ve savunma hizmetleri sağlamaktayız. Evrakta sahtecilik suçu ve cezaları hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
